SMART doelen formuleren en 20 voorbeelden

Jo Vervaet

23 juli 2025

In deze blog ontdek je wat SMART doelen zijn, wanneer je ze best gebruikt en hoe je ze in de praktijk duidelijk formuleert. We reiken je een concreet stappenplan aan en een lijst met 20 voorbeelden van unieke SMART doelstellingen. Een onmisbare leidraad voor trainers, coaches, leidinggevenden en HR-professionals.

Wat zijn SMART doelstellingen?

SMART is een acroniem dat staat voor de vijf voorwaarden waaraan een krachtige en concrete doelstelling moet voldoen. Het model helpt je om een vaag idee of een voornemen om te zetten in een concreet actieplan.

Specifiek (Specific) - Wat wil je exact bereiken?
Meetbaar (Measurable) - Hoe weet je of het gelukt is?
Acceptabel (Attainable) - Is het doel zinvol en door iedereen gedragen?
Realistisch (Realistic) - Is het haalbaar met de beschikbare middelen?
Tijdgebonden (Timebound) - Tegen wanneer wil je het realiseren?

SMART doelen verduidelijkt met een voorbeeld

We nemen de vijf onderdelen hieronder stap voor stap onder de loep, met een beetje uitleg en reflectievragen. De 5 criteria van SMART doelen worden uitgelegd aan de hand van het voorbeeld: "Ik wil beter leren omgaan met moeilijke gesprekken op het werk". Van dit vage voornemen maken we een SMART doelstelling.

Specifiek

Een doel is pas krachtig en nastreefbaar als het precies benoemt wat je wil bereiken. Specifiek betekent dat je het doel concreet maakt:

Wat wil je bereiken?
Wie is erbij betrokken?
Waar vindt het plaats?
Hoe ga je het aanpakken?

--> Ons voornemen ivm moeilijke gesprekken op het werk specifiek gemaakt, kan bijvoorbeeld dit geven: "Ik wil leren om tijdens bilaterale gesprekken op het werk op een rustige manier feedback te geven wanneer ik het ergens niet mee eens ben."

Meetbaar

Als je doel bereikt is, hoe weet je dat dan? Hoe ga je zien of meten dat het doel bereikt is? Dat hoeft niet altijd een cijfer te zijn, je kan ook 'meten' via gedrag, feedback, observatie of bijvoorbeeld een checklist. Gebruik termen zoals aantal, frequentie, duur, tijdstip, percentage, score, zichtbaar gedrag.

Vragen die helpen:

Hoe weet ik of het doel bereikt is?
Wat zie, hoor of merk ik dan?
Welke indicatoren ga ik hiervoor gebruiken?

--> Toegepast op ons voorbeeld: "Ik wil dit minstens drie keer doen in de volgende maand en na elk gesprek noteer ik kort wat goed ging en wat beter kon."

Acceptabel

Een doel kan technisch perfect zijn, maar als jijzelf, de betrokken persoon of het team er niet achter staat, komt er niets van terecht. Acceptabel betekent: het doel is zinvol, motiverend en draaglijk. Opgelet, een doel kan op papier logisch zijn maar toch weerstand oproepen in de praktijk. Dan is het niet echt acceptabel en dus ook niet SMART.

Vragen om te checken:

Sta ik zelf achter dit doel?
Voelt dit zinvol voor mij?
Zijn mijn collega’s of coachees gemotiveerd om dit na te streven?
Past het doel bij de missie of strategie van mijn team of organisatie?

--> Ons voorbeeld: "Ik wil dit graag leren omdat ik momenteel conflicten eerder uit de weg ga en ik merk dat dit mijn geloofwaardigheid ondermijnt."

Realistisch

Realistisch betekent: het doel is haalbaar binnen de gegeven context: op het vlak van tijd, middelen, energie, competenties en prioriteiten. Soms worden doelen té ambitieus gesteld, wat stilstand of uitstelgedrag veroorzaakt. Of net te weinig ambitieus waardoor er geen echte beweging ontstaat. Realistisch wil dus zeggen haalbaar maar toch stimulerend.

Reflectievragen:

Is dit doel haalbaar binnen mijn realiteit?
Wat zou het moeilijk maken?
Welke hulpbronnen heb ik? Zijn die toereikend?
Is de inspanning in balans met het verwachte resultaat?

--> Toegepast op het voorbeeld: "Ik krijg vaak de kans om 1 op 1 gesprekken te voeren met collega's en ik volg ondertussen een coachingstraject waarin ik kan oefenen met het geven van moeilijke feedback."

Tijdgebonden

Zonder deadline is een doel te vrijblijvend. Tijdsgebonden betekent dat je duidelijk benoemt tegen wanneer je het doel wil bereiken. Dit zet wat gezonde druk, urgentie en richting. Je kan ook tussentijdse evaluatiemomenten bepalen.

Handige vragen:

Wanneer begin je?
Wanneer volgt er een tussentijdse check?
Wanneer is het doel behaald?
Wanneer gebeurt de opvolging?

--> Het volledige SMART doel uit ons voorbeeld kan dan zoiets worden: "Tegen 30 september 2025 geef ik tijdens minstens drie bilaterale gesprekken 'moeilijke' feedback op een rustige en duidelijke manier en reflecteer ik na afloop op het verloop zodat ik meer vertrouwen opbouw in moeilijke gesprekken."

20 voorbeelden van SMART doelstellingen

SMART doelen uit de zorg

1. Tegen eind 2025 geef ik elke nieuwe collega een introductiesessie over de hygiëneprocedures, binnen de twee weken na indiensttreding.

S: Introductiesessie hygiëne
M: Binnen twee weken na start
A: Afgesproken met leidinggevende
R: Er is materiaal en tijd voorzien
T: Eind 2025

2. In Q1 2026 verlaag ik medicatiefouten op afdeling B met 20% door maandelijkse check-ins te organiseren met het team.

S: Medicatiefouten verminderen via check-ins
M: 20% daling
A: Team ondersteunt dit
R: Check-ins zijn haalbaar in agenda van de collega's
T: Q1 2026

SMART doelstellingen uit het onderwijs

3. In het eerste trimester plan ik met elke leerling van klas 6C een persoonlijk groeigesprek van 15 minuten.

S: Persoonlijk groeigesprek
M: 1 gesprek per leerling
A: Schoolleiding steunt deze aanpak
R: 15 min per leerling is haalbaar
T: Eerste trimester

4. Tegen het eind van het schooljaar verhoog ik de leesvaardigheid van 8 leerlingen met leesachterstand met minstens 1 AVI-niveau.

S: Leesvaardigheid verbeteren
M: +1 AVI-niveau bij 8 leerlingen
A: Ouders en zorgteam zijn betrokken
R: Begeleiding via bestaande trajecten
T: Einde schooljaar

SMART doelen binnen HR

5. Binnen 6 maanden implementeer ik een nieuwe onboardingprocedure die de integratie van nieuwe collega’s versnelt van 10 naar 5 werkdagen.

S: Onboardingprocedure herzien
M: Van 10 naar 5 werkdagen
A: HR-team is akkoord
R: Tools en tijd beschikbaar
T: Binnen 6 maanden

6. Tegen maart 2026 heb ik voor alle 25 medewerkers een ontwikkelingsgesprek gevoerd op basis van het nieuwe competentiemodel.

S: Ontwikkelingsgesprekken voeren
M: 25 medewerkers
A: Afgesproken met directie
R: Planning mogelijk over 3 maanden
T: Tegen maart 2026

SMART doelstellingen in loopbaancoaching

7. Mijn coachee maakt tegen juni een lijst van 5 mogelijke jobs, voert 2 netwerkgesprekken en beslist over een loopbaanrichting.

S: Oriëntatie naar job
M: 5 jobs, 2 gesprekken
A: Coachee is intrinsiek gemotiveerd
R: Stappen passen binnen coachingtraject
T: Tegen juni

8. Mijn coachee solliciteert op minstens 3 passende vacatures binnen 4 weken, met aangepaste CV en motivatiebrief.

S: Sollicitatieactie
M: Minstens 3 sollicitaties
A: Coachee neemt zelf initiatief
R: Voorbereiding gebeurde in het coachtraject
T: Binnen 4 weken

SMART doelen binnen learning & development

9. Tijdens de teamdag geef ik een sessie van 45 minuten over ‘actief luisteren’, aangevuld met een groepsoefening.

S: Sessie actief luisteren
M: 45 minuten + oefening
A: Afgesproken met teamverantwoordelijke
R: Voorbereiding mogelijk binnen werkuren
T: Tijdens de geplande teamdag

10. Na afloop van de e-learning behaalt minstens 90% van de deelnemers 80% op de eindquiz.

S: Succes bij e-learning
M: 90% van de deelnemers haalt 80% score
A: Leren en evaluatie zijn afgestemd
R: Inhoud en toetsing op elkaar afgestemd
T: Na afloop van de training

SMART doelstellingen binnen Welzijn op het werk

11. Tegen januari 2026 organiseer ik vijf lunchmomenten rond stresspreventie waar telkens minstens 8 collega’s aanwezig zijn om het welzijn op het werk te verhogen.

S: Lunchmomenten over stresspreventie
M: 5 sessies, min. 8 deelnemers
A: HR en directie ondersteunen het initiatief
R: Kan binnen bestaande overlegmomenten
T: Tegen januari 2026

12. Binnen 3 maanden verhoog ik de deelname aan het maandelijks welzijnsoverleg van 40% naar minstens 70%.

S: Deelname aan welzijnsoverleg verhogen
M: Van 40% naar 70%
A: Collega’s zijn bevraagd en bereid
R: Herwerking format maakt het aantrekkelijker
T: Binnen 3 maanden

SMART doelen in coaching en persoonlijke ontwikkeling

13. Mijn coachee houdt gedurende 4 weken dagelijks een reflectiedagboek bij en bespreekt de inzichten tijdens de volgende sessie.

S: Reflectiedagboek bijhouden
M: Dagelijks, 4 weken
A: Coachee kiest dit zelf als methode
R: Past binnen het traject en tijdsbudget
T: 4 weken

14. Mijn coachee spreekt binnen de komende 2 weken met zijn leidinggevende een leerdoel af en koppelt dit terug in onze sessie.

S: Leerdoel bespreken met leidinggevende
M: 1 afspraak, terugkoppeling
A: Cliënt vindt dit zelf belangrijk
R: Timing en contact zijn realistisch
T: Binnen 2 weken

SMART doelen in leiderschap

15. Tegen eind september 2025 geef ik elke medewerker uit mijn team constructieve feedback in een individueel ontwikkelingsgesprek nav een 360 graden feedback.

S: Feedbackgesprekken met het team
M: 1 gesprek per medewerker
A: Team en leiding staan hierachter
R: Planning binnen kwartaal is haalbaar
T: Eind september 2025

16. Tijdens het volgende kwartaal organiseer ik drie intervisiesessies rond samenwerking, met telkens een concrete praktijkcasus uit het team.

S: Intervisie met praktijkcasussen
M: 3 sessies intervisie in een kwartaal
A: Afgestemd met HR en team
R: Tijd en locatie al voorzien
T: Volgend kwartaal

SMART doelstellingen in duurzaamheid

17. Tegen maart 2026 verminder ik het papierverbruik op onze dienst met 30% door over te schakelen op digitale formulieren.

S: Papierverbruik verminderen via digitalisering
M: 30% reductie
A: Afdelingshoofd en team staan achter het plan
R: Tools en IT-ondersteuning beschikbaar
T: Tegen maart 2026

18. Ik organiseer binnen 6 weken een teamactie rond duurzame mobiliteit, met minstens 15 deelnemers.

S: Teamactie rond mobiliteit
M: Minstens 15 deelnemers
A: Idee kwam uit de teambarometer
R: Faciliteiten en ondersteuning zijn er
T: Binnen 6 weken

SMART doelstellingen binnen administratie

19. Tegen eind dit kwartaal automatiseer ik het aanvraagproces voor dienstverplaatsingen via een online formulier met automatische goedkeuring door gebruik te maken van AI in HR processen.

S: Aanvraagproces automatiseren
M: Online formulier live + testfase afgerond
A: Diensthoofd en gebruikers akkoord
R: Ondersteuning van ICT en administratie
T: Eind dit kwartaal

20. Vanaf september herwerk ik de handleiding, zodat elke procedurepagina geüpdatet en nagekeken is tegen november.