Motiveren zonder controleren

Motivatie is de energie die ons in beweging brengt. Elke seconde van de dag. Wie niet gemotiveerd is, doet niet veel. Logisch dus dat het belangrijk is om te weten hoe je jezelf en anderen op de juiste manier kan motiveren. Want niet alle motivatie is goed. Terwijl organisaties al jaren streven naar sterk gemotiveerde medewerkers op de werkvloer, wijst de wetenschap ons nu op het cruciale verschil tussen juist ‘High Quality’ en fout 'Low Quality’ gemotiveerde medewerkers.

Dat verschil zie je ook in de cijfers. 30% van de medewerkers in België is niet gemotiveerd. Meer dan 50% is fout gemotiveerd. En meer dan 30% voelt zich leeggezogen. Je ziet het in je absenteïsmecijfers en in het verloop. Je ziet het ook in mensen die klagen of roddelen en in mensen die er elke dag zijn maar geen verantwoordelijkheid meer opnemen.

De Zelfdeterminatietheorie (ZDT) van Deci & Ryan biedt praktische richtlijnen over hoe je mensen op de juiste manier kan motiveren, zowel op de werkvloer als daarbuiten.  De theorie werkt met een heel krachtige tool: het ABC. Dit zijn onze drie universele psychologische basisbehoeften: Autonomie, VerBinding en Competentie.

• (A): Autonomie: mensen willen achter de dingen staan die ze doen op hun werk
• (B): VerBinding: mensen willen zich verbonden voelen met anderen, deel zijn van een groep
• (C): Competentie: mensen willen groeien en goed zijn in wat ze doen

Dit ABC is de sleutel naar de juiste motivatie. Als je het ABC van mensen vervult, versterk je hun welzijn en hun prestraties. Frustreer je dit, dan daalt hun motivatie en dus ook hun welzijn en prestaties.

Wist je dat de juiste High Quality motivatie niet alleen een boost geeft aan jouw welzijn en het welzijn van je team (en dus zorgt voor minder afwezigheid, minder burn-outs en minder personeelsverloop), maar ook direct bijdraagt aan betere prestaties? Met een hogere focus, scherpere concentratie, meer kennisdeling en innovatie. 

High Quality motivatie straalt ook door naar je klanten, want een team dat vanuit de juiste motivatie werkt, geeft betere service. En het gaat verder dan interesse en plezier, want het draait net zo goed om betekenis en zingeving. Dus laten we niet langer vragen hoe we werk leuk of interessant maken, maar hoe we het zinvol maken.

Low Quality motivatie werkt via druk, zoals niet realistische deadlines, bonussystemen, complimenten, micromanagement, controlemechanismen. Het zet mensen wel in beweging, maar niet op een manier die lang standhoudt.

Want niemand wil gecontroleerd worden. En in een hybride werkomgeving is het ook gewoon niet meer mogelijk. Je ziet je mensen niet meer de hele dag. Je kan niet meer checken of ze bezig zijn. Het enige wat je nog kan doen, is vertrouwen. Of niet.

Wie blijft motiveren via druk en controle, betaalt daar een prijs voor: meer stress, meer conflicten, meer uitval. Niet omdat de mensen niet deugen, maar omdat deze manier van motiveren haaks staat op wat mensen nodig hebben.

Deze opleiding is bedoeld voor wie anderen motiveert of begeleidt: leidinggevenden, HR-professionals, HR-directeurs, CEO’s, zaakvoerders, trainers, coaches en preventieadviseurs. Je hebt geen specifieke voorkennis nodig.

• Je analyseert hoe je jezelf en je mensen nu motiveert, herkent waar druk en dwang meespelen en zoekt hoe je die patronen doorbreekt.
• Je brengt je eigen ABC in kaart en bepaalt wat je nodig hebt om het beter te vervullen.
• Je ondersteunt het ABC van je mensen in je dagelijkse manier van leidinggeven.
• Je kiest bewust tussen loslaten, opvolgen en controleren, ook in een hybride werkomgeving. Zo bouw je aan vertrouwen en psychologische veiligheid in je team.
• Je kiest een aanpak om een ongemotiveerde medewerker weer in beweging te krijgen.
• Je zoekt met de vier niveaus van zinvolheid naar betekenis in taken, ook in taken die niet leuk zijn.

• Je start met een korte meting van je eigen motivatie en je eigen ABC. Je krijgt meteen je cijfers.
• Wat zegt de wetenschap over motivatie? Over de energie, de richting en het volhouden van gedrag?
• Hoe motiveer jij anderen nu? Met confrontatie, schuldgevoel of controle? En komt dat voort uit angst?
• High Quality en Low Quality motivatie: waarom méér motivatie niet hetzelfde is als betere motivatie.
• Het ABC: de drie basisbehoeften herkennen, benoemen en vervullen, bij jezelf en bij anderen. En wat ze níét zijn.
• Wat emoties je vertellen, ook de lastige: is een behoefte vervuld of net niet?
• De vier niveaus van zinvolheid en hoe je ze inzet bij jezelf en bij je mensen.
• ABC-ondersteunend leidinggeven: wat kan je morgen al anders doen?
• Low Quality motivatie, stress, burn-out en absenteïsme: hoe draai je dat om?
• De ZDT thuis: hoe motiveer je je zoon om zijn kamer op te ruimen of je dochter om de was in de wasmand te doen?

• Je werkt in een kleine, veilige groep van maximum twaalf deelnemers. Zo kan je veel oefenen.
• Je start met een korte wetenschappelijke vragenlijst. Zo zie je je eigen motivatie en je ABC in cijfers nog voor de inhoud begint.
• Je oefent veel met cases en past alles meteen toe.
• Je zoekt strategieën en hulpbronnen om je eigen behoeften te vervullen. Dat is nodig om ook de behoeften van anderen te kunnen vervullen.
• Je leert methodieken die je zelf kan gebruiken in je team, je gezin of je vriendenkring.
• Je leert van en met de andere deelnemers, onder begeleiding van een ervaren trainer.
• De opleiding is stevig wetenschappelijk onderbouwd. De zelfdeterminatietheorie is een van de meest onderzochte motivatietheorieën ter wereld.

• Boek: Motiveren zonder controleren. Aan de slag met de zelfdeterminatietheorie op de werkvloer!, Hermina Van Coillie en Anja Van den Broeck
• Handouts HRDA: Motiveren zonder controleren
• Overzichtskaart met behoeften volgens het ABC-model
• Oefeningen om de ZDT verder toe te passen, in het dagelijkse leven en in teams
• Wetenschappelijke vragenlijsten

Bij HRDA organiseren we onderstaande opleidingen rond High Quality motivatie en het gebruik van de ZDT:

1. Motiveren zonder controleren
2. Motiverende verloning leidt tot uitmuntende prestaties
3. Motiveer je team voor een succesvolle change
4. Omgaan met agressie op het werk

Hier vind je de webfiche over de gratis kennismakingsworkshop over deze 4 opleidingen.

Hermina Van Coillie is doctor in de psychologie (KU Leuven), motivatie-expert, consultant, keynote speaker en docent aan hogescholen en universiteiten. Ze is zaakvoerder van Flourish, het expertisecentrum rond duurzame motivatie. Hermina is ook co-auteur van Motiveren zonder controleren (2021, met prof. Anja Van den Broeck) en Opvoeden zonder controleren (met Jolene van der Kaap-Deeder en Elien Mabbe).

Ze helpt organisaties begrijpen wat mensen nodig hebben om goed te functioneren, gemotiveerd te blijven en verantwoordelijkheid op te nemen. Daarbij vertaalt ze de zelfdeterminatietheorie naar heel concrete keuzes in leiderschap, HR-beleid en de dagelijkse werkcontext. Niet vanuit de vraag hoe je mensen harder kan laten werken, maar hoe je een omgeving creëert waarin mensen beter wíllen en kunnen functioneren.

In 2005 doctoreerde ze aan KU Leuven binnen de onderzoeksgroep Kwantitatieve en Persoonlijkheidspsychologie rond Anger-related behaviors. Daarna werkte ze nog twee jaar als postdoc aan KU Leuven. In 2007 ging ze aan de slag bij Securex als HR Research Expert. Daar coördineerde ze veertien jaar lang onderzoeksprojecten rond onder meer retentie, burn-out en stress, vergrijzing, work-life balance, ondernemerschap, duurzame inzetbaarheid, absenteïsme en thuiswerk.

Die wetenschappelijke achtergrond combineert ze vandaag met een ruime ervaring in organisaties. Ondertussen gaf ze meer dan 500 keynotes voor ruim 30.000 leidinggevenden en medewerkers, in België en daarbuiten. Daarnaast begeleidt ze inspiratiesessies, masterclasses, workshops en trainingen voor onder meer bedrijfsleiders, HR directors, HR managers, leidinggevenden, preventieadviseurs en loopbaancoaches.

Doorheen haar werk staat één vraag centraal: wat maakt dat mensen goed functioneren, gemotiveerd blijven en verantwoordelijkheid opnemen — zonder dat je hen voortdurend onder druk moet zetten of controleren?

Haar uitgangspunt is dat veel problemen in organisaties uiteindelijk terug te brengen zijn tot motivatie. Uitval, weerstand, verloop, weinig eigenaarschap, spanning in teams of leidinggevenden die steeds harder beginnen te duwen: achter die problemen zit vaak dezelfde vraag naar wat mensen nodig hebben om goed te kunnen functioneren.

High Quality motivatie ontstaat volgens haar niet door méér controle, druk of beloning, maar door beter te begrijpen wat mensen nodig hebben. Autonomie, verBinding en competentie vormen daarbij de rode draad.

In haar werk maakt ze die wetenschap heel concreet. Wat betekent dit voor een leidinggevende in een moeilijk gesprek? Voor een HR-beleid? Voor targets en verloning? Voor de manier waarop werk georganiseerd wordt? En wat kan je morgen anders doen?

Daarnaast volgde Hermina opleidingen rond leiderschap, groepsdynamica, facilitatie, opstellingen en verbindende communicatie.

Haar stijl is helder, direct en sterk wetenschappelijk onderbouwd, met één doel: inzichten zo vertalen dat organisaties er ook daadwerkelijk iets mee kunnen doen.