Feedback geven blijft voor veel mensen spannend. Een vaste methode helpt dan om rustig, concreet en respectvol te blijven. Bekijk methoden niet als trucjes, maar als kapstokken. Ze geven structuur aan je gesprek en helpen je om niet te vervallen in verwijten of vaagheid.
1. Directe feedback
Directe feedback is een veelgebruikte feedbackmethode. Je benoemt helder en concreet wat je waarneemt, welk effect dat heeft en wat je anders wil zien. Zonder omwegen en zonder verpakking, maar wel respectvol en feitelijk.
Je spreekt over observeerbaar gedrag, beschrijft de impact en formuleert een duidelijk verzoek naar de toekomst. Deze aanpak werkt vooral goed in dagelijkse werksituaties waar je snel en duidelijk wil bijsturen of bekrachtigen.
Voorbeeld:
“De laatste twee rapporten kwamen na de afgesproken deadline binnen. Daardoor kom ik in tijdsdruk bij de eindcontrole. Ik wil graag dat we de timing respecteren of vooraf afstemmen als het niet lukt.”
2. De ik-ik-jij methode
Deze methode vertrekt expliciet vanuit je eigen waarneming en ervaring. Daardoor klinkt feedback minder aanvallend en nodig je sneller uit tot dialoog.
De opbouw is eenvoudig:
- Ik: wat neem ik concreet waar?
- Ik: wat doet dat met mij?
- Jij: herken jij dat en hoe kijk jij ernaar?
Voorbeeld:
“Ik merk dat je tijdens overleg vaak door anderen heen praat. Ik raak daardoor mijn draad kwijt. Herken je dat zelf ook? Hoe zie jij dat?”
3. De 4G-methode
De 4G-methode biedt een duidelijke, logische structuur. Je bouwt je feedback op in vier stappen:
- Gedrag — wat deed de ander concreet en observeerbaar?
- Gevoel — wat doet dat met jou?
- Gevolg — wat is de impact op je werk, de samenwerking of het resultaat?
- Gewenst — wat wil je voortaan anders zien?
Voorbeeld:
“De voorbije twee vergaderingen kwam je later binnen dan afgesproken (gedrag). Dat maakt me onrustig (gevoel), omdat we dan opnieuw moeten herhalen en tijd verliezen (gevolg). Ik wil je vragen om op tijd te zijn of vooraf iets te laten weten (gewenst).”
4. Verbindende feedback (waarneming – gevoel – behoefte – verzoek)
Deze aanpak sluit aan bij verbindende communicatie of geweldloze communicatie. Je benoemt wat je ziet, welk gevoel dat oproept, welke behoefte daaronder zit en welk verzoek je hebt. Deze methode is vooral bruikbaar wanneer de relatie gevoelig ligt of wanneer emoties meespelen.
Voorbeeld:
“Toen je me onderbrak tijdens mijn presentatie (waarneming), voelde ik me opgejaagd (gevoel). Ik heb behoefte aan ruimte om mijn punt af te maken (behoefte). Wil je me eerst laten uitspreken (verzoek)?”
5. 360 graden feedback
Bij 360 graden feedback komt de terugkoppeling vanuit meerdere richtingen: leidinggevende, collega’s, medewerkers en soms ook klanten. Deze methode wordt vaak gebruikt bij evaluaties en ontwikkelgesprekken.
Het voordeel is dat je een breder beeld krijgt dan vanuit één perspectief. Patronen en blinde vlekken worden sneller zichtbaar. De kwaliteit hangt wel sterk af van de context. Veiligheid, maturiteit en goede begeleiding zijn belangrijk. Zonder goede omkadering kan deze methode zwaar of verwarrend aanvoelen.
Uitgebreide info over de 360 graden feedback methode vind je in deze blog: 360 graden feedback in organisaties: met voorbeelden en formulier.
6. De sandwichmethode
De sandwichmethode is een bekende manier om feedback te geven. Je start met iets positiefs, benoemt daarna een verbeterpunt en sluit opnieuw af met een compliment. Op papier klinkt dat veilig en vriendelijk. In de praktijk zijn de meningen verdeeld.
Er zijn namelijk een paar veelgenoemde nadelen. De kern van de feedback kan verwateren omdat ze “ingepakt” zit tussen complimenten. Ontvangers ervaren de positieve delen soms als minder oprecht, omdat ze het gevoel krijgen dat die vooral dienen om de kritiek te verzachten. En vaak blijft vooral het laatste, positieve stuk hangen, terwijl net het verbeterpunt belangrijk was.
Voorbeeld:
“Je presentatie was duidelijk opgebouwd en je voorbeelden maakten het onderwerp goed begrijpbaar. Tegelijk merkte ik dat je over de timing ging, waardoor er geen ruimte meer was voor vragen. Je inhoudelijke expertise is sterk, als je ook de tijd strakker bewaakt, wordt je impact nog groter.”
