Perimenopauze en menopauze op de werkvloer: van taboe naar troef

Vrouwen van 45 tot 55 vormen één van de snelstgroeiende groepen op de arbeidsmarkt. Een groot deel van hen zit in de perimenopauze: de fase vóór de eigenlijke menopauze, die soms al op de leeftijd van 40 begint en gemiddeld vier tot tien jaar duurt. Juist in die fase zijn de klachten het hevigst en het minst herkend. Slaapproblemen, concentratieproblemen, vermoeidheid, stemmingswisselingen: het zijn symptomen die een reële impact hebben op het functioneren op het werk, maar die zelden correct worden geduid.

Toch wordt de menopauze in de meeste organisaties nog altijd als privékwestie beschouwd. Ondertussen spelen de klachten zich gewoon af op de werkvloer. Vermoeidheid wordt gezien als gebrek aan motivatie. Concentratieproblemen als incompetentie. Een vrouw die haar grenzen stelt, heet plots 'moeilijk'. De link met de overgang of perimenopauze wordt zelden gelegd, niet door de leidinggevende en vaak zelfs niet door de vrouw zelf.

Vlaams onderzoek bevestigt de omvang van het probleem. Uit het rapport "Rode Vlaggen en Vapeurs" (VIVES hogeschool, 2026), een grootschalig onderzoek bij meer dan 7.700 respondenten, blijkt dat 58,8% van de vrouwen in de overgang impact ervaart op het werk. Toch geeft 66,2% aan onvoldoende ondersteuning te hebben gekregen. Ruim één op de vijf vrouwen (20,4%) voelde zich ooit slecht behandeld of uitgesloten omwille van overgangsklachten.  Op de werkvloer gaat het dan bijvoorbeeld om onbegrip voor concentratieproblemen, denigrerende opmerkingen tijdens opvliegers of het gevoel dat klachten niet serieus worden genomen.

Opvallend is ook dat 41,8% van de vrouwen in de overgang aangeeft hulp te verwachten van werkgevers maar die ondersteuning bestaat in de praktijk nauwelijks. Veel vrouwen verbergen hun klachten bewust om te vermijden dat ze als ‘minder productief’ worden gezien. Dat heeft een prijs: voor de vrouw zelf en voor de organisatie die haar ervaring en kennis dreigt te verliezen.

Organisaties die dit thema ernstig nemen, zien het verschil in betrokkenheid, verzuim en retentie. De prijs van stilzwijgen is intussen bekend: langdurig verzuim, vrouwen die afzien van promotie en ervaren medewerkers die vroegtijdig vertrekken, met al hun kennis en netwerk. Een menopauzevriendelijk beleid hoeft niet zwaar of complex te zijn. Het begint met kennis over wat perimenopauze en menopauze zijn, hoe klachten zich op de werkvloer vertalen en hoe je als leidinggevende of HR-professional het gesprek aangaat. Precies dat staat centraal in deze praktijkgerichte opleiding Perimenopauze en menopauze op de werkvloer: van taboe naar troef: je vertrekt met concrete handvatten en een actieplan voor je eigen organisatie.

Deze training is bedoeld voor:

• HR-professionals en HR-business partners
• Leidinggevenden op elk niveau
• Preventieadviseurs en welzijnsverantwoordelijken

De training werkt het best in een gemengde groep (man/vrouw, HR/lijnmanagement).  Die diversiteit zorgt voor rijkere uitwisseling en meer draagvlak voor de acties achteraf.

• Je bouwt een onderbouwde businesscase op rond menopauze en presenteert die overtuigend aan je management.
• Je hebt inzicht in wat perimenopauze en menopauze zijn, hoe lang elke fase duurt en hoe je symptomen op de werkvloer herkent en correct duidt in plaats van ze verkeerd te labelen.
• Je kent de zes menopauze-persoonlijkheidstypes en past je begeleiding aan op het type van de medewerker, zodat vrouwen in de overgang gemotiveerd blijven, niet afzien van promotie en niet vroegtijdig uitstromen.
• Je brengt de omvang van de doelgroep in je eigen organisatie in kaart en identificeert welke data je nog nodig hebt om een gefundeerd menopauze beleid te bouwen.
• Je anticipeert op bezwaren, creëert draagvlak bij management en collega's en beschikt over de tools om open gesprekken over de overgang te voeren.
• Je ontdekt welke concrete stappen je kunt zetten om je organisatie menopauzevriendelijker te maken: op het vlak van communicatie, werkplekinrichting, kennisdeling en persoonlijke begeleiding.
• Je betrekt mannelijke collega's als medestanders en vertrekt met een realistisch actieplan met smart doelstellingen voor je eigen team of organisatie.

• De businesscase voor een menopauzevriendelijke organisatie: cijfers, onderzoek en argumenten voor je management
• Perimenopauze en menopauze: wat ze zijn, hoe lang ze duren en waarom het onderscheid met andropauze ertoe doet
• Hoe overgangsklachten zich vermommen op de werkvloer: herkennen, correct duiden en talent behouden
• De zes menopauze-persoonlijkheidstypes: inzicht in wie je voor je hebt en hoe je je begeleiding daarop afstemt
• De eigen organisatie in kaart: hoeveel vrouwen zitten in de overgang, welke data heb je en waar begin je met beleid
• Weerstand en draagvlak: het Six Thinking Hats-kader om bezwaren te ontmijnen en medestanders te winnen
• Het WARM-model: een praktische aanpak om het gesprek over de overgang aan te gaan met medewerkers
• De vier hefbomen voor een menopauzevriendelijke werkomgeving: communicatie, werkplekinrichting, kennisdeling en persoonlijke begeleiding
• Mannen als bondgenoten: hoe je ook mannelijke collega's en leidinggevenden betrekt in het verhaal
• Persoonlijk actieplan: je vertrekt met concrete eerste stappen voor je eigen team of organisatie

• Theorie en praktijk wisselen elkaar de hele dag af. Je krijgt de nodige achtergrond, maar het grootste deel van de dag ben je zelf aan het werk.
• Je wisselt uit in kleine groepjes, vult een persoonlijkheidstest in, werkt met een kaartspel om maatregelen te verkennen en oefent gesprekken en interventies over de overgang via een rollenspel.
• Tussendoor werk je ook aan je eigen organisatie, zodat je niet met een algemeen verhaal naar huis gaat maar met inzichten en een aanpak die je meteen kunt toepassen.

• Je ontvangt het boek Ontregeld op het werk. Ruimte voor de menopauze op de werkvloer van Hilde Debackere als stevige theoretische en praktische onderbouwing om verder in te verdiepen.
• Je ontvangt een bundel praktisch materiaal om mee aan de slag te gaan: een persoonlijkheidstest, een checklist voor je eigen organisatie en het WARM-stappenplan.
• Je krijgt ook een overzicht van concrete maatregelen die je meteen kunt toepassen.

Hilde Debackere is senior coach en trainer met een bijzondere gedrevenheid voor het thema menopauze op het werk, een gedrevenheid die ze kent van binnenuit. Ze ging immers zelf door een zware overgang en merkte hoe die haar professionele identiteit op de proef stelde. Haar eigen menopauze motiveerde haar om dieper in het thema te duiken: ze luisterde naar de verhalen van haar coachees, bestudeerde buitenlandse onderzoeken en schreef uiteindelijk het boek Ontregeld op het werk. Ruimte voor de menopauze op de werkvloer.

Hilde profileert zich niet als gezondheidscoach of welzijnsexpert, maar als iemand die het debat wil voeren over wat bedrijven kunnen doen wanneer medewerkers door de overgang gaan. Haar overtuiging is helder: menopauze is geen probleem dat gefixt moet worden, maar een levensfase die je loopbaan serieus in de war kan sturen en dat is een zaak van de hele organisatie.